Alimenty, odszkodowanie, stypendium – jak rozliczyć się z nietypowego zastrzyku finansowego przed fiskusem

26 marca 2018

Większość z nas zarabia, czerpiąc przychody z najpowszechniejszych źródeł. Praca na etacie, działalność gospodarcza, sprzedaż praw autorskich, emerytura, renta. Rozliczenie z fiskusem jest w tej sytuacji bardzo proste. Ale co mamy zrobić, gdy otrzymujemy pieniądze z nietypowych źródeł? No i skąd mamy wiedzieć, czy nasze dochody uznane są za ustawowe „inne źródła”?

Podstawowe źródła przychodów

Prawo podatkowe daje odpowiedź na te pytania, ale nie jest ona najprostsza do interpretacji. Przede wszystkim należy rozpoznać, że mamy do czynienie z dochodem, które ustawa definiuje jako „inne źródła” przychodów. Pomoże nam w tym wykaz jasno zdefiniowanych źródeł przychodów. Oto on:

– stosunek służbowy,
– stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy,
– członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
– praca nakładcza,
– emerytura, renta, świadczenia i zasiłki przedemerytalne,
– działalność wykonywana osobiście (np. literacka, dziennikarska, naukowa, artystyczna),
– najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,
– prawa autorskie,
– pozarolnicza działalność gospodarcza,
– działy specjalne produkcji rolnej,
– kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych
– odpłatne zbycie (z zastrzeżeniem sytuacji określonych w art. 10 ust. 2 ustawy): nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości; spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej; prawa wieczystego użytkowania gruntów; innych rzeczy.

Te źródła przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych są skatalogowane w ustawie o PIT. Są jasno sprecyzowane i łatwe do rozpoznania. Nie oznacza to, że jeśli czerpiemy zyski ze źródeł, które nie znajdują się w powyższym spisie, nie musimy płacić podatku. Zasada jest bowiem taka, że nie musimy oddawać fiskusowi daniny tylko w przypadku źródeł przychodów wyraźnie zwolnionych od podatku i tych, od których minister finansów zaniechał poboru podatku. A takie przypadki są również bardzo klarownie wyszczególnione. Jeśli więc nasze źródło nie jest objęte katalogiem podstawowych źródeł, a jednocześnie nie widnieje wśród przychodów zwolnionych od opodatkowania, możemy być pewni, że mamy do czynienia z „innym źródłem”.

Nietypowy zastrzyk finansowy – i co dalej?

Myli się jednak ten, kto myśli, że inne źródła też są szczegółowo skatalogowane i zdefiniowane. Ustawa podaje kilka przypadków, ale są to raczej przykłady, które mają nam uzmysłowić charakter innych źródeł. Są to m.in. kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dopłaty, nagrody, przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Ale wśród tego typu przychodów są też takie źródła dochodów jak zyski z zawartych ugód, z programów reklamowanych w Internecie, umorzenia kary za wycięcie drzew, pożyczka umorzona przez zakład pracy. Innych źródeł może być jednak więcej i nie wszystkie są możliwe do przewidzenia przez ustawę.

Dochody z “innych źródeł”  wpisujemy w zeznaniach PIT 36 i PIT 37 i łączymy je przy ustalaniu podstawy opodatkowania z innymi dochodami. Przy ustalaniu wysokości  dochodu z  “innych źródeł” podatnik ma prawo do odliczenia kosztów uzyskania przychodu. Stosuje się też w och przypadku wszelkie dostępne ulgi. Jak w przypadku alimentów. Ze zwolnienia skorzystają więc osoby wychowujące dzieci, które nie ukończyły 25. roku życia oraz te, które bez względu na wiek otrzymują zasiłek pielęgnacyjny. Ze zwolnienia mogą także skorzystać inne osoby pod warunkiem, że otrzymują alimenty zasądzone przez sąd do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł.

Podsumujmy więc! Jak sprawdzić, czy osiągnęliśmy przychód z innych źródeł? Po pierwsze sprawdzamy, czy osiągnięty przychód mieści się w katalogu przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o PIT. Jeżeli nie, trzeba sprawdzić, czy przychód ten nie jest zwolniony z opodatkowania. Szukamy wtedy w katalogu zwolnień podatkowych zawartym w art. 21 ustawy o PIT.

Pozostałe wpisy

20 marca 2019

KRS – co to jest i po co on jest?

Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) pełni kluczową rolę w funkcjonującym systemie OPP – Organizacji Pożytku Publicznego – i corocznej akcji 1 procent. Bez niego sytuacja przypominałaby wolną amerykankę. To właśnie sąd weryfikuje, kogo wpisać na listę organizacji, które mogą ubiegać się o nasz procent podatku. Może również z listy wykreślić instytucję, która przestaje realizować cele określane … Continued

27 lutego 2019

Jak długo trzeba czekać na zwrot podatku? Zależy, jak się rozliczasz

Czekasz na pieniądze z urzędu skarbowego? Zasada jest prosta – im szybciej złożysz PIT, tym szybciej otrzymasz zwrot nadpłaconego podatku. Kolejna sprawa: jeśli złożysz zeznanie na papierowym formularzu, czekać będziesz dwa razy dłużej. Obowiązują dwa terminy zwrotu podatku: 45 dni od dnia rozliczenia w przypadku e-deklaracji, 3 miesiące od dnia rozliczenia, gdy składamy papierową deklarację. … Continued

6 lutego 2019

PIT-37 wypełniony przez urząd skarbowy. Czego nie zrobi za ciebie fiskus?

W tym roku po raz pierwszy fiskus rozliczy podatników automatycznie. Od 15 lutego na rządowym portalu czekać będzie gotowy PIT-37. Wypełniony od A do Z. Takiego komfortu nie było nigdy. Czy jednak wszystko będzie w nim ujęte? Sprawdź, czy na pewno nie musisz nic zrobić! Stanem swoich PIT-ów wypełnionych przez automat aparatu skarbowego przede wszystkim … Continued

Przekaż 1% podatku